Oportunidades y amenazas de la mediatización de la educación: implicaciones prácticas para el desarrollo de los escolares

• Karolina Appelt ^[1]
  1. [1] Adam Mickiewicz University in Poznań

     Adam Mickiewicz University in Poznań

     Poznań, Polonia

     
• Localización: Culture and Education, Cultura y Educación, ISSN-e 1578-4118, ISSN 1135-6405, Vol. 37, Nº 3 (octubre), 2025, págs. 697-717
• Idioma: español
• Texto completo no disponible (Saber más ...)
• Resumen

  • La existencia de vínculos entre educación y medios de comunicación es innegable y, actualmente, más fuerte que nunca. El objetivo de este trabajo es analizar las oportunidades y amenazas que surgen del proceso de mediatización de la educación en la etapa de primaria. Los conceptos de mediatización mencionados en el texto y el análisis de las transformaciones que se producen en la educación bajo la influencia de los nuevos medios sirven para mostrar los efectos de este proceso en el desarrollo durante la edad escolar. La autora se basa en su propia experiencia docente en clases para estudiantes de psicología de la educación, en las que se abordan cuestiones relacionadas con el significado de los medios de comunicación en el proceso educativo. Se analizan los resultados de estudios realizados con la participación de futuros psicólogos de la educación —estudiantes de cuarto y quinto año de psicología—. El texto invita a reflexionar sobre posibles maneras de mitigar las amenazas y aprovechar las oportunidades que ofrece la mediación del proceso educativo mediante las TIC, así como sobre su importancia para el desarrollo de los escolares de hoy.

• Referencias bibliográficas
  • Appelt K. (2005). Wiek szkolny. Jak rozpoznać potencjał dziecka? [School age. How to recognize the potential of a child?]. In Brzezińska A....
  • Axelsson A., Andersson R., Gulz A. (2016). Scaffolding executive function capabilities via play-&-learn software for preschoolers. Journal...
  • Baumeister R. F., Heatherton T. F., Tice D. M. (2000). Utrata kontroli [Loss of control]. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
  • Błachnio A., Przepiórka A., Rowiński T. (2014). Dysfunkcjonalne korzystanie z internetu – przegląd badań [Dysfunctional use of the Internet...
  • Bowles N. (2018, October 29). Silicon Valley wary of the ‘Devil’ in our phones. The New York Times, section B, p. 1. https://www.nytimes.com/2018/10/26/style/phones-children-silicon-valley.html
  • Bozkurt A., Jung I., Xiao J., Vladimirschi V., Schuwer R., Egorov G., Lambert S., Al-Freih M., Pete J., Olcott D., Rodés V., Aranciaga I.,...
  • Brown A. L., Ferrara R. A. (1994). Poznawanie stref najbliższego rozwoju [Getting to know the zones of the nearest development]. In Brzezińska...
  • Brzezińska A. I., Appelt K., Ziółkowska B. (2016). Psychologia rozwoju człowieka [Psychology of human development]. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Brzezińska A. I., Hornowska E., Kaliszewska-Czeremska K., Matejczuk J. (2012). E-learning jako wyzwanie dla systemu edukacji [E-learning as...
  • Brzezińska A. I., Matejczuk J., Nowotnik A. (2012). Wspomaganie rozwoju dzieci 5-7 letnich a ich gotowość do radzenia sobie z wyzwaniami szkoły...
  • Cao H., Sun Y., Wan Y., Hao J., Tao F. (2011). Problematic Internet use in Chinese adolescents and its relation to psychosomatic symptoms...
  • Carbonell X., Chamarro A., Griffiths M., Oberst U., Cladellas R., Talarn A. (2012). Problematic Internet and cell phone use in Spanish teenagers...
  • Chakraborty A. (2016). Facebook addiction: An emerging problem. The American Journal of Psychiatry Online, 12(11), 7–9.
  • Cheng C., Lau Y.-Ch., Chan L., Luk J.W. (2021). Prevalence of social media addiction across 32 nations: Meta-analysis with subgroup analysis...
  • Cheng C., Sun P., Mak K.-K. (2015). Internet addiction and psychosocial maladjustment: Avoidant coping and coping inflexibility as psychological...
  • Corkin M. T., Peterson E. R., Henderson A., Waldie K. E., Reese E., Morton S. (2021). Preschool screen media exposure, executive functions...
  • Cudo A., Dobosz M., Basaj Ł. (2017). Nałogowe korzystanie z gier komputerowych a funkcjonowanie interpersonalne i intrapersonalne młodzieży...
  • Cudo A., Dobosz M., Jarząbek-Cudo A., Basaj Ł. (2016). Problematic internet use and intrapersonal and interpersonal attitudes in adolescents....
  • Cudo A., Stróżak P., Kopiś N. (2016). Problematyczne używanie Internetu oraz problematyczne korzystanie z gier komputerowych wśród studentów...
  • Dogan V. (2019). Why do people experience the Fear of Missing Out (FoMO)? Exposing the link between the self and the FoMO through self-construal....
  • Filipiak E. (2012). Rozwijanie zdolności uczenia się. Z Wygotskim i Brunerem w tle [Developing learning abilities. With Vygotsky and Bruner...
  • Flak Ł., Kropisz J., Flak R. (2019). Marketing w dobie ery cyfrowej: profilowanie konsumenta w sieci [Marketing in the digital age: Profiling...
  • Frania M. (2017). Nowe media, technologie i trendy w edukacji [New media, technologies and trends in education]. Oficyna Wydawnicza Impuls.
  • Fundacja Edukacji Zdrowotnej i Psychoterapii (FEZiP). (2021). Etat w sieci 2.0 – raport 2021 [Full-time employment in the network 2.0 – report...
  • Gentile D., Choo H., Liau A., Sim T., Li D., Fung D., Khoo A. (2011). Pathological video game use among youths: A two-year longitudinal study....
  • Güzel N., Kahveci İ., Solak N., Cömert M., Turan F. N. (2018). Internet addiction and its impact on physical health. Turkish Medical Student...
  • Hansen A. (2020). Wyloguj swój mózg. Jak zadbać o swój mózg w dobie nowych technologii [Log out your brain. How to take care of your brain...
  • Hepp A. (2012). Cultures of mediatization. Polity Press.
  • Hepp A. (2020). Deep mediatization. Routledge.
  • Jiang Y. (2021). Problematic social media usage and anxiety among university students during the COVID-19 pandemic: The mediating role of...
  • Kaliszewska K. (2010). Nadmierne używanie Internetu. Charakterystyka psychologiczna [Excessive use of the Internet. Psychological characteristics]....
  • Karadağ E., Tosuntaş Ş. B., Erzen E., Duru P., Bostan N., Mızrak Şahin B., Çulha I., Babadağ B. (2016). The virtual world’s current addiction:...
  • Kardaras N. (2021). Dzieci ekranu. Jak uzależnienie od ekranu przejmuje kontrolę nad naszymi dziećmi – i jak wyrwać je z transu [Children...
  • Kim E. J., Namkoong K., Ku T., Kim S. J. (2008). The relationship between online game addiction and aggression, self-control and narcissistic...
  • King D. L., Haagsma M. C., Delfabbro P. H., Gradisar M., Griffiths M. D. (2013). Toward a consensus definition of pathological video-gaming:...
  • Ko C. H., Yen J. Y., Chen C. C., Chen S. H., Yen C. F. (2005). Proposed diagnostic criteria of Internet addiction for adolescents. The Journal...
  • Kuhl J. (1985). Volitional mediators of cognition-behavior consistency: Self-regulatory processes and action versus state orientation.In Kuhl...
  • Kuhl J. (1987). Action control: The maintenance of motivational states. In Halisch F., Kuhl J. (Eds.), Motivation, intention, and volition...
  • Lam L. T., Peng Z., Mai J., Jing J. (2009). The association between internet addiction and selfinjurious behaviour among adolescents. Injury...
  • Ledzińska M. (2000). Uczenie się wykraczające poza warunkowanie [Learning beyond conditioning]. In Strelau J. (Ed.), Psychologia. Podręcznik...
  • Lemmens J. S., Valkenburg P. M., Peter J. (2011). Psychosocial causes and consequences of pathological gaming. Computers in Human Behavior,...
  • Li L., Griffiths M. D., Mei S., Niu Z. (2020). Fear of missing out and smartphone addiction mediates the relationship between positive and...
  • Livingstone S. (2014). The mediatization of childhood and education: Reflections on the class. In Kramp L., Carpentier N., Hepp A., Tomanić...
  • Lo S., Wang C., Fang W. (2005). Physical interpersonal relationships and social anxiety among online game players. Cyberpsychology & Behavior,...
  • Łoś M., Nawrot A., Grzelak Sz., Balcerzak A. (2017). Mapa czynników ryzyka i chroniących młodzież przed zachowaniami ryzykownymi. Raport z...
  • Männikkö N., Billieux J., Kääriäinen M. (2015). Problematic digital gaming behavior and its relation to the psychological, social and physical...
  • McNeill J., Howard S. J., Vella S. A., Cliff D. P. (2019). Longitudinal associations of electronic application use and media program viewing...
  • Mehroof M., Griffiths M. D. (2010). Online gaming addiction: The role of sensation seeking, self-control, neuroticism, aggression, state anxiety,...
  • Muller K. W., Janikian M., Dreier M., Wolfling K., Beutel M. E., Tzavara C., Richardson C., Tsitsika A. (2015). Regular gaming behavior and...
  • NASK, (2021). Raport z ogólnopolskiego badania uczniów. Nastolatki 3.0. [Report from the nationwide survey of students. Teens 3.0.] Państwowy...
  • Pawłowska B., Dziurzyńska E. (2012). Family relationships versus computer games addiction in adolescents. Current Problem of Psychiatry, 13(3),...
  • Penkowska G. (2010). Meandry e-learningu [Meanders of e-learning]. Difin.
  • Prensky M. (2001). Digital Natives, Digital Immigrants, Part 1. On The Horizon, 9, 3–6.
  • Raport FEZiP. (2021). Etat w sieci 2.0. zdrowie psychiczne polskich nastolatków w nauce zdalnej [Full-time in the network 2.0. mental health...
  • Schaffer R. H. (2006). Psychologia dziecka [Child psychology]. Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Shukla A. K., Tripathi S. (2013). Interactive Media and Society. Kalpaz Publications.
  • Smykowski B. (2020). Szybkozmienność a adaptacja: o potrzebie stałości i powtarzalności w szybko zmieniającym się świecie [Rapid change and...
  • Spitzer M. (2012). Cyfrowa demencja. W jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci [Digital dementia. How we deprive ourselves and...
  • Spitzer M. (2016). Cyberchoroby. Jak cyfrowe życie rujnuje nasze zdrowie [Cyber diseases. How digital lives are ruining our health]. Dobra...
  • Spitzer M. (2021). Epidemia smartfonów. Czy jest zagrożeniem dla zdrowia, edukacji i społeczeństwa? [Smartphone epidemic. Is it a threat to...
  • Tejeiro R., Gómez-Vallecillo J.L., Pelegrina M., Wallace A., Emberley E. (2012). Risk factors associated with the abuse of video games in...
  • Tudge J., Rogoff B. (1995). Wpływ rówieśników na rozwój poznawczy – podejście Piageta i Wygotskiego [The influence of peers on cognitive development...
  • Urząd Komunikacji Elektronicznej. (2018). Badanie opinii publicznej w zakresie funkcjonowania rynku usług telekomunikacyjnych oraz preferencji...
  • Veresov N., Veraksa N. (2022). Digital games and digital play in early childhood: A cultural-historical approach. Early Years, 43(4–5), 1089–1101.
  • Vygotsky L. S. (1971). Problem nauczania i rozwoju umysłowego w wieku szkolnym [The problem of teaching and mental development at school age]....
  • Vygotsky L. S. (1989). Myślenie i mowa [Thinking and speech]. PWN.
  • Woodley M. A., Penaherrera-Aguirre M., Fernandes H. B. F., Figueredo A. J. (2018). What causes the anti-flynn effect? A data synthesis and...